Byroja për pasurinë e pajustifikueshme: miratohet projektligji, ngrihen pyetje për pavarësinë dhe provat

Projektligji për Byronë Shtetërore kaloi leximin e parë në Kuvend me 81 vota për. IKD-ja ngre shqetësime për pavarësinë e institucionit, garancitë procedurale dhe mënyrën si do të zbatohet barra e provës.

Kuvendi i Kosovës e miratoi në lexim të parë Projektligjin për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme. Nisma mori 81 vota për më 5 tetor, ndërsa Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka ngritur shqetësime për mënyrën e hartimit dhe garancitë që duhet të përmbajë.

Gzim Shala nga IKD-ja, në një deklarim për “Front Online”, tha se çështja e Byrosë diskutohet prej gjashtë vjetësh dhe se projektligji është miratuar katër herë nga Qeveria gjatë kësaj periudhe. Ai përsëriti qëndrimin e institutit se Kosova nuk ka nevojë për një mekanizëm të ri të konfiskimit civil të pasurisë.

Sipas Shalës, mungesa e rezultateve përmes dispozitave të Kodit Penal dhe Ligjit për Kompetencat e Zgjeruara për Konfiskimin e Pasurisë nuk duhet të përdoret si arsye për krijimin e një sistemi të ri. Megjithatë, ai tha se nëse vazhdohet me themelimin e Byrosë, ligji duhet të sigurojë garanci procedurale, siguri juridike dhe përputhje me Kushtetutën.

Shqetësime për pavarësinë e institucionit

Një nga çështjet e ngritura nga IKD-ja lidhet me mënyrën e zgjedhjes së drejtorit të përgjithshëm dhe anëtarëve të Komisionit Mbikëqyrës. Sipas Shalës, drafti i publikuar për konsultim parasheh që këta zyrtarë të zgjidhen nga Kuvendi me votat e shumicës së deputetëve të pranishëm dhe që votojnë.

IKD-ja kërkon që kjo mënyrë e zgjedhjes të shqyrtohet me kujdes, në mënyrë që të ruhet pavarësia e Byrosë dhe të zvogëlohet mundësia e ndikimit politik në punën e saj.

Barra e provës dhe roli i gjykatës

Shala ka kërkuar gjithashtu sqarim në projektligj për momentin kur barra e provës kalon te pala. Sipas tij, para se qytetarit t’i kërkohet të arsyetojë prejardhjen e pasurisë, gjykata duhet ta shqyrtojë propozimin e Byrosë dhe të verifikojë nëse ai mbështetet në prova të mjaftueshme.

Projektligji pritet të rikthehet në debat parlamentar në fazat e ardhshme. Pavarësia e institucionit, garancitë procedurale dhe mbrojtja e të drejtave të qytetarëve mbeten ndër pikat kryesore të diskutimit.