Dimovska shpjegon pse burgimi shtëpiak zbatohet rrallë në Shkup

A është probacioni privilegj? Daniela Dimovska thotë se kjo masë është mënyrë e vuajtjes së dënimit nën mbikëqyrje, me synim risocializimin. Ajo shpjegon edhe pse burgimi shtëpiak përdoret rrallë në Gjykatën Penale në Shkup.

Probacioni nuk duhet parë si privilegj apo dhuratë për të dënuarit, por si mënyrë e ekzekutimit të dënimit që synon risocializimin nën mbikëqyrje. Kështu vlerëson Daniela Dimovska, kryetare e Gjykatës Themelore Penale në Shkup, e cila thotë se burgu nuk është përgjigjja e vetme për çdo vepër penale.

Sipas saj, Gjykata Penale në Shkup ka shqyrtuar pothuajse shtatë nga dhjetë rastet me masa alternative në vend. Dimovska e sheh këtë si përgjegjësi të gjykatës më të madhe, ndërsa thekson se masat zbatohen edhe në qytete të tjera, ndonëse ka hapësirë për përdorim më të gjerë.

Ajo e lidh rritjen e përdorimit të probacionit me përmirësimin e sistemit të mbikëqyrjes, raporte më cilësore për vlerësimin e rrezikut dhe besim më të madh të publikut. Aktualisht, sipas materialit, janë rreth 1.200 raste aktive të personave që vuajnë dënimin në liri nën mbikëqyrje, ndërsa burgjet përballen me mbipopullim.

Vendimet merren rast pas rasti

Dimovska nuk pajtohet me vlerësimin se gjyqtarët hezitojnë për shkak të mungesës së edukimit. Ajo thotë se bëhet fjalë më shumë për kujdes në vlerësimin e rrezikut, dobësive dhe rrethanave të secilit rast, përpara se të vendoset nëse masa alternative është e përshtatshme.

Kryetarja e gjykatës pranon se një pjesë e publikut i sheh këto masa si privilegj që mund të sigurohet përmes lidhjeve. Ajo thekson se probacioni është dënim i ekzekutuar sipas rregullave dhe nën mbikëqyrje, me synim kthimin e personit në shoqëri. Dimovska u bën thirrje familjarëve të të dënuarve të raportojnë çdo kërkesë korruptive dhe nënvizon se vendimet gjyqësore nuk blihen.

Kufizimet për burgun shtëpiak

Gjykata Penale në Shkup nuk ka aktualisht raste aktive të burgimit shtëpiak. Dimovska thotë se ligji e lejon këtë masë vetëm për vepra ku parashihet burgim deri në pesë vjet, ndërsa dënimi i shqiptuar duhet të jetë më pak se tre vjet. Ajo përmend si shembull veprën e pastrimit të parave, për të cilën dënimi i paraparë është nga një deri në dhjetë vjet.

Një tjetër pengesë, sipas saj, është mungesa e udhëzimeve të qarta për zbatimin e disa kushteve ligjore, përfshirë mënyrën e përcaktimit se kush konsiderohet person i moshuar. Për gjendjen shëndetësore mund të shërbejnë raportet dhe ekspertizat mjekësore, por kriteri i moshës mbetet i debatueshëm, tha Dimovska.