Goditjet ndaj aeroporteve dhe Aramcos rrisin presionin mbi Mohammed bin Salmanin

Arabia Saudite ka shpenzuar 163 miliardë dollarë për mbrojtjen, por sulmet ndaj aeroportit të Riadit dhe objekteve të Saudi Aramco-s kanë ekspozuar dobësi serioze. Kriza po shton presionin mbi Mohammed bin Salmanin dhe po ndikon edhe në sigurinë e transportit të naftës përmes Ngushticës së Hormuzit.

Arabia Saudite ka shpenzuar 163 miliardë dollarë për mbrojtjen gjatë viteve 2024-2025, por sulmet ndaj infrastrukturës strategjike po ngrenë pikëpyetje për aftësinë e mbretërisë për të mbrojtur objektivat jetikë. Ushtria përbën zërin kryesor të buxhetit saudit dhe merr më shumë se një të pestën e shpenzimeve të vendit.

Riadi ka investuar në sisteme kundërajrore dhe kundër raketave, përfshirë kontrata prej 9 miliardë dollarësh për raketat amerikane Patriot PAC-3 dhe 3,2 miliardë dollarësh për sistemet koreano-jugore Cheongung-II. Krahas tyre, vendi ka shpenzuar shuma të konsiderueshme, të cilat nuk janë bërë publike, për sistemet amerikane THAAD.

Megjithatë, sipas raportimit, aeroporti ndërkombëtar i Riadit është goditur katër herë brenda katër ditësh nga sulmet e Houthive të Jemenit. Sulmet kanë shkaktuar 18 viktima, qindra të plagosur dhe ndërprerje të fluturimeve në kryeqytet.

Goditje ndaj objekteve strategjike

Një nga sulmet më të rënda ishte ai ndaj objekteve kryesore të Saudi Aramco-s në Dhahran. Një raketë balistike e lëshuar nga Houthit, me rreze veprimi prej të paktën 1.300 kilometrash, përshkoi Gadishullin Arabik dhe goditi infrastrukturën e kompanisë shtetërore, një prej aseteve kryesore ekonomike të mbretërisë.

Goditja ndaj Aramco-s, pavarësisht investimeve të mëdha ushtarake, po shihet si sfidë për Mohammed bin Salmanin. Sulmet po vënë në provë jo vetëm sigurinë fizike të vendit, por edhe synimin e princit të kurorës për ta diversifikuar ekonominë dhe për ta shndërruar Riadin në qendër globale të biznesit, investimeve dhe turizmit.

Sipas analizës së raportuar, presioni i Iranit dhe aleatëve të tij mund të synojë dobësimin e autoritetit të Bin Salmanit dhe ndikimin në ekuilibrat brenda familjes mbretërore. Kjo mbetet një mundësi e përshkruar në analizë, ndërsa presioni ushtarak po e vendos udhëheqësin saudit përballë një prej sfidave më serioze që nga ngritja e tij në qendër të pushtetit.

Koha e krizës përkon edhe me nismën “Future Investment Initiative”, që mbledh në Riad liderë politikë dhe drejtues biznesi nga vende të ndryshme. Sulmet dhe pasiguria rreth aeroportit vënë në vështirësi imazhin e sigurisë që mbretëria synon të ofrojë për investitorët dhe vizitorët.

Presion mbi transportin e naftës

Një tjetër pikë e tensionit është Ngushtica e Hormuzit, korridor kyç për transportin global të naftës. Në shtator, dërgesat përmes saj u rikuperuan në afro 15 milionë fuçi në ditë, kundrejt gati 20 milionëve në shkurt dhe 6,5 milionëve në maj. Raportimi thotë se disa transportues po paguajnë në heshtje Iranin për të siguruar kalimin, ndërsa Riadi nuk pranon të paguajë një tarifë të tillë.

Tensionet janë shtuar edhe në det të hapur: Garda Revolucionare iraniane ka goditur dy anije tregtare nga Singapori. Gjithashtu, është raportuar se në gusht ajo kishte çaktivizuar motorët e dy cisternave të lidhura me SHBA-në, njëra në Gjibraltar dhe tjetra në Atlantik.

Pasiguria në transportin detar po mban të larta çmimet e naftës, me Brent-in rreth 106 dollarë për fuçi. Për të ulur varësinë nga Hormuzi, Riadi po shqyrton kthimin e një gazsjellësi të vjetër në naftësjellës, me synimin për të transportuar edhe 1,5 milionë fuçi në ditë jashtë Gjirit.