Marrëveshja për naftën ruse nxit kundërshtime ndaj Trumpit në SHBA

Plani i Trumpit për të marrë naftë dizel nga Rusia ka hapur debat në SHBA, ku senatorë nga të dyja partitë thonë se marrëveshja bie ndesh me ndalimin e importit të energjisë ruse. Presidenti e mbron nismën si mënyrë për të ulur çmimet, ndërsa Ukraina dhe disa aleatë të saj e kritikojnë.

Plani i presidentit amerikan Donald Trump për të importuar naftë dizel nga Rusia ka shkaktuar kundërshtime në Kongres dhe kritika nga aleatët e Ukrainës. Trumpi tha se presidenti rus Vladimir Putin kishte rënë dakord për dërgesa të mëdha karburanti, ndërsa çmimet globale të energjisë janë rritur për shkak të luftës me Iranin.

Sipas njoftimit të Trumpit, dërgesa e parë do të jetë 300 mijë tonë. Ajo do të pasohet nga 500 mijë tonë në nëntor dhe një milion tonë të tjerë, ndërsa presidenti amerikan përmendi edhe tri milionë tonë shtesë, në varësi të gjendjes së rafinerive ruse. Zëvendëskryeministri rus Alexander Novak tha për agjencinë TASS se eksportet mund të arrijnë deri në tre milionë tonë në muaj.

Trumpi e arsyetoi planin me nevojën për të ulur kostot e karburantit për amerikanët, veçanërisht për fermerët, blegtorët dhe transportuesit. Sipas Shoqatës Amerikane të Automobilave, çmimi mesatar i naftës dizel në SHBA është 6,28 dollarë për gallon, pas një rekordi prej 6,53 dollarësh në fund të shtatorit. Analistët kanë ngritur pikëpyetje si për kapacitetin e Rusisë për të përmbushur premtimet, ashtu edhe për ndikimin e dërgesave në çmimet amerikane.

Kundërshtime për sanksionet

Një grup prej shtatë senatorësh, katër republikanë dhe tre demokratë, i kërkoi Trumpit të ndryshojë kurs, duke argumentuar se marrëveshja bie ndesh me ligjet amerikane. Ata iu referuan ndalimit të miratuar nga Kongresi në vitin 2022 për importimin e energjisë ruse, me synimin që të ardhurat amerikane të mos financonin luftën e Rusisë kundër Ukrainës.

Sipas raportimeve, Departamenti amerikan i Thesarit po pezullon deri më 7 prill sanksionet ndaj eksporteve ruse të naftës dizel, ndërsa asetet e tjera ruse, përfshirë ato në bankat amerikane, do të mbeten të ngrira. Sekretari i Thesarit Scott Bessent e mbrojti planin, duke thënë se ai do të zbatohet përmes mekanizmave ligjorë ekzistues. Kongresmeni republikan Thomas Massie, ndërkaq, tha se SHBA-ja duhet t’i heqë sanksionet ndaj të gjitha produkteve të naftës.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e quajti marrëveshjen dhuratë për Putinin dhe “investim në një luftë që duhet të përfundojë”. Kritika kanë shprehur edhe kryeministri kanadez Mark Carney dhe sekretari britanik i Mbrojtjes Wes Streeting, të cilët kërkuan presion më të madh ndaj Moskës.

Ndërkohë, Trumpi njoftoi se Rusia dhe Ukraina kishin arritur një “armëpushim energjetik”. Zelensky e mirëpriti njoftimin, por Moska nuk pati reagim zyrtar. Çmimet e energjisë janë bërë çështje e rëndësishme përpara zgjedhjeve të ndërmjetme amerikane, ndërsa lufta me Iranin ka ndërprerë furnizimet me naftë bruto dhe ka shtuar presionin mbi konsumatorët dhe sektorët që varen nga dizeli.