Nagavci: Ndryshimet për Specialen mund të mos sjellin rezultatet e pritshme

LVV-ja votoi ndryshimet për Dhomat e Specializuara, por Arbërie Nagavci thotë se nuk është e bindur se ato do të sjellin rezultatet e pritshme. Ligji kufizon dënimet dhe juridiksionin e gjykatës, ndërsa BE-ja dhe Gjermania kanë shprehur shqetësime për përputhjen e tij me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
Lëvizja Vetëvendosje votoi ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, por shefja e Grupit Parlamentar të partisë, Arbërie Nagavci, thotë se mbeten dyshime nëse ato do të ndikojnë në proceset gjyqësore në Hagë. Ajo i tha Radios Evropa e Lirë se LVV-ja e mbështeti nismën e propozuar nga Partia Demokratike e Kosovës, duke u mbështetur në ekspertizën e kësaj partie.
Nagavci pranoi se votat e LVV-së ishin të nevojshme për miratimin e ndryshimeve, por tha se partia kishte shprehur rezerva për përmbajtjen dhe ngutjen e procesit. Sipas saj, PDK-ja kishte këmbëngulur se projektligji ishte përgatitur nga ekspertët e saj dhe mund të ndihmonte pas aktgjykimit ndaj katër ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
“Përkundër dëshirës dhe vullnetit tonë, ne dyshojmë që [ligji] do të sjellë rezultate të mëdha”, tha Nagavci, duke iu referuar pritshmërive për lirimin e ish-krerëve të UÇK-së.
Çfarë përmbajnë ndryshimet
Ndryshimet parashohin kufizim të dënimeve me burgim deri në 15 vjet, ngushtim të juridiksionit të gjykatës sipas veprave penale, periudhës dhe territorit, si dhe mundësinë që çështjet të shqyrtohen nga Gjykata Supreme e Kosovës. Ato përfshijnë gjithashtu mundësinë e vuajtjes së dënimit në Kosovë dhe ushtrimin e faljes nga presidenti.
Nisma pasoi aktgjykimin e 16 shtatorit, me të cilin Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet për krime lufte. Të katërt ishin deklaruar të pafajshëm. Miratimi i ndryshimeve nga Kuvendi, megjithatë, nuk garanton se ato do të ndikեն në proceset apo dënimet e Hagës.
Nagavci vuri në pikëpyetje nëse një ligj mund të ndryshojë kompetencat e një gjykate, mandati i së cilës mbështetet edhe në Kushtetutën e Kosovës dhe zotimet ndërkombëtare. Dhomat e Specializuara u themeluan më 2015, pas ndryshimeve kushtetuese dhe miratimit të një ligji të posaçëm, dhe funksionojnë në mënyrë të pavarur.
PDK-ja mbron ligjshmërinë e ndryshimeve. Deputeti Përparim Gruda tha se Kosova do t’u qëndrojë besnike detyrimeve për hetimin e pretendimeve për trafikim organesh dhe se as gjykata nuk do të mbyllet, as detyrimet ndërkombëtare nuk do të shkelen.
Reagimet ndërkombëtare dhe marrëveshja politike
Bashkimi Evropian tha më 7 tetor se ndryshimet bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës dhe kërkoi respektimin e pavarësisë së gjykatës. Ambasada e Gjermanisë në Prishtinë u shpreh “thellësisht e shqetësuar” dhe theksoi se pavarësia e Dhomave të Specializuara duhet të respektohet.
Miratimi i ligjit u përfshi në negociatat mes LVV-së dhe PDK-së për zgjedhjen e presidentes. Pas miratimit në lexim të parë më 5 tetor, partitë arritën marrëveshje më 6 tetor për votimin përfundimtar, përpara zgjedhjes së Justina Shiroka Pulës presidente në orët e para të 7 tetorit. Nagavci mohoi se mbështetja për ligjin ishte kushtëzim, duke e lidhur kompromisin me nevojën për institucione stabile.
Ajo tha se duhet hartuar edhe një strategji shtetërore për fazën e apelit, me përfshirjen e institucioneve, ekspertëve juridikë, ekipeve mbrojtëse, shoqërisë civile dhe partnerëve ndërkombëtarë. Afati për paraqitjen e njoftimeve të apelit u zgjat nga Paneli i Apelit deri më 27 nëntor, si për mbrojtjen, ashtu edhe për Zyrën e Prokurorit të Specializuar.