Rashiti: Kosova duhet të ndërtojë strategji ndërkombëtare për Dhomat e Specializuara

Naim Rashiti propozon që Qeveria e Kosovës të ndajë 100 milionë euro për ekspertizë dhe angazhim ndërkombëtar lidhur me Dhomat e Specializuara. Ai kërkon strategji institucionale, grup punues dhe komunikim të drejtpërdrejtë me qeveritë perëndimore.

Naim Rashiti ka propozuar që Qeveria e Kosovës të ndajë 100 milionë euro për të mobilizuar ekspertizë dhe mekanizma ndërkombëtarë lidhur me proceset në Dhomat e Specializuara. Drejtori i Grupit Ballkanik për Politika tha se nevojitet një strategji institucionale më e gjerë, përtej ndryshimeve ligjore dhe reagimeve politike.

Duke folur në “Përballje Podcast” të Telegrafit, Rashiti tha se angazhimi duhet të përfshijë ekspertë ndërkombëtarë, konferenca, tryeza dhe komunikim të drejtpërdrejtë me qeveritë perëndimore. “Ky vend duhet t’i ndajë që sot, kjo qeveri, 100 milionë euro për t’i mobilizuar të gjithë mekanizmat e specializuar ndërkombëtarë, për ta luftuar thelbin e çështjes”, u shpreh ai.

Propozimin e lidhi me shqyrtimin dhe paraqitjen në arenën ndërkombëtare të pretendimeve për shkelje të konventave dhe standardeve nga Dhomat e Specializuara. Rashiti kritikoi funksionimin e gjykatës, duke pretenduar se ka pasur mungesë llogaridhënieje dhe shmangie nga normat ndërkombëtare. Sipas tij, këto shqetësime duhet të argumentohen me ndihmën e ekspertëve dhe institucioneve të specializuara.

Strategji përtej mbështetjes ligjore

Rashiti tha se fondet nuk duhet të kufizohen vetëm te mbështetja e mbrojtjes në proceset gjyqësore në Hagë, por të shërbejnë për një angazhim më të gjerë ndërkombëtar. “Nuk e kalon këtë me 10 milionë, 20 milionë”, tha ai, duke argumentuar se strategjia kërkon buxhet të konsiderueshëm.

Ai propozoi krijimin e një grupi punues institucional e politik, ku të përfshihen edhe persona me përvojë nga subjektet e tjera politike. Gjithashtu, sugjeroi angazhimin e ekspertëve të së drejtës ndërkombëtare dhe përmendi qendra e grupe ekspertësh në Holandë, Angli, Gjenevë dhe Nju-Jork si mundësi për të hartuar argumentim të besueshëm.

Sipas Rashitit, puna duhet të përfshijë tryeza, konferenca ndërkombëtare dhe lobim për t’ua shpjeguar qëndrimet e Kosovës qeverive perëndimore. Ai vlerësoi se mobilizimi qytetar ka rëndësi, por duhet të shoqërohet me investim institucional dhe angazhim të vazhdueshëm të ekspertizës ndërkombëtare.

Kritika për reagimin e vonuar

Rashiti tha se institucionet dhe partitë politike janë vonuar në trajtimin e çështjes, por përgjegjësia, sipas tij, nuk i takon vetëm qeverisë aktuale. Ai vlerësoi se gabime janë bërë që në procesin e themelimit të gjykatës dhe e përshkroi reagimin e Kosovës si “absolutisht të vonshëm, nga të gjitha palët”.

Duke iu referuar ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara, ai e cilësoi çështjen komplekse dhe tha se nuk merr përsipër interpretimin juridik të tyre. Megjithatë, kërkoi përdorimin e instrumenteve të mundshme dhe koordinim politik, për të konsoliduar reagimin dhe argumentimin e Kosovës përmes ekspertizës ndërkombëtare.