Shmangia e kontrollit nuk e largon frikën: arsyet psikologjike pas vonesës

Frika nga rezultati mund t’i shtyjë disa gra të shmangin kontrollin e gjirit, edhe kur e dinë rëndësinë e zbulimit të hershëm. Psikologia Atifete Syla shpjegon si ankthi, mohimi dhe mungesa e mbështetjes mund të ndikojnë në këtë vendim. Nëse vëreni një ndryshim të ri ose të pazakontë, kërkoni vlerësim mjekësor.

Frika nga ajo që mund të zbulojë një kontroll i gjirit i shtyn disa gra ta shtyjnë vizitën te mjeku, edhe kur e dinë se zbulimi i hershëm është i rëndësishëm. Psikologia klinike dhe psikoterapeutja Atifete Syla shpjegon se kjo sjellje nuk buron domosdoshmërisht nga pakujdesia, por mund të lidhet me ankthin, përvojat e mëparshme dhe mekanizmat e mbrojtjes psikologjike.

Një ndryshim i vërejtur në gji ose një ekzaminim rutinë mund të sjellë mendime për diagnozën, trajtimin dhe pasojat e mundshme për jetën familjare. Frika nga rezultati, e njohur edhe si ankth paraprak, mund të bëhet aq e fortë sa caktimi i terminit të duket i vështirë. Shtyrja sjell lehtësim të përkohshëm, por pasiguria mbetet dhe shqetësimi mund të vazhdojë.

Kur frika shndërrohet në shmangie

Disa gra përpiqen ta qetësojnë veten duke menduar se ndryshimi nuk është serioz, ndërsa të tjera e kontrollojnë vazhdimisht trupin ose përfytyrojnë skenarin më të keq. Mohimi mund të shërbejë për ta larguar përkohësisht një mendim shqetësues, por shpërfillja e ndryshimeve dhe shtyrja e vizitës mund të pengojnë zbulimin e hershëm.

Mundësia e kancerit mund të zgjojë edhe frikë nga vdekja, ndryshimet në pamjen trupore apo humbja e gjirit. Sipas Sylës, këto frikëra duhen dalluar nga mundësitë reale të trajtimit: diagnoza nuk nënkupton automatikisht humbjen e gjirit apo të jetës, ndërsa zbulimi i hershëm mund të përmirësojë mundësitë e trajtimit.

Roli i mbështetjes dhe komunikimit

Turpi, paragjykimet, ndjenja e fajit dhe shqetësimi për reagimin e familjes mund ta vështirësojnë kërkimin e ndihmës. Po ashtu, ndikojnë përvojat e pakëndshme me shërbimet shëndetësore, mungesa e mbështetjes dhe përgjegjësitë familjare, kur gratë e vendosin vazhdimisht shëndetin e të tjerëve përpara të vetit.

Komunikimi i qetë dhe shpjegimet e kuptueshme nga mjeku mund ta ulin pasigurinë. Pacientja duhet të ketë mundësi të bëjë pyetje dhe të shprehë shqetësimet pa u gjykuar. Familjarët mund ta mbështesin duke e dëgjuar, duke e shoqëruar në vizitë ose duke e ndihmuar të caktojë kontrollin, pa ushtruar presion dhe pa e fajësuar.

Kur ankthi bëhet i vazhdueshëm dhe ndikon në gjumë, përqendrim apo jetën e përditshme, biseda me një psikolog klinik mund të ndihmojë në menaxhimin e frikës. Hapi i parë mund të jetë caktimi i një termini ose biseda me mjekun. Nëse vërehet një ndryshim i ri ose i pazakontë në gji, kërkimi i vlerësimit mjekësor nuk duhet shtyrë; shumica e ndryshimeve nuk janë kancer, por shkaku duhet sqaruar nga mjeku.