Whitaker qetëson aleatët evropianë mes rishikimit të pranisë ushtarake amerikane

Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, tha se SHBA-ja mbetet e përkushtuar ndaj Evropës, ndërsa Uashingtoni rishikon praninë e trupave në kontinent. Paralelisht, aleatët e NATO-s kanë rënë dakord të rrisin ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen deri në vitin 2035.

Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, u përpoq të qetësonte aleatët evropianë për angazhimin e Uashingtonit, ndërsa Shtetet e Bashkuara po rishikojnë praninë e tyre ushtarake në kontinent. Në Forumin e Sigurisë në Varshavë, ai i tha komisionerit evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius: “Ne ende ju duam”.

Whitaker këmbënguli se SHBA-ja nuk po tërhiqet nga aleatët e saj, edhe pse rishikimi ushtarak mund të çojë në largimin e mijëra trupave dhe aseteve strategjike nga Evropa. Ai foli gjatë një paneli për konceptin “NATO 3.0”, i cili synon që vendet evropiane të marrin rol më të madh në mbrojtjen konvencionale të kontinentit, ndërsa Uashingtoni zhvendos vëmendjen edhe drejt rajoneve të tjera.

Kubilius tha se ky model nuk duhet interpretuar si braktisje e Evropës nga Shtetet e Bashkuara. Sipas tij, Evropa duhet të zhvillojë kapacitetet e veta për të penguar agresionin dhe të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.

Komisioneri evropian ka vlerësuar më herët se zëvendësimi i aseteve strategjike amerikane mund t’i kushtojë Evropës deri në 500 miliardë euro. Ekspertë kanë përmendur gjithashtu nevojën për 300 mijë trupa shtesë, në rast se SHBA-ja vazhdon të reduktojë mbështetjen ushtarake për kontinentin.

Rishikimi amerikan dhe shpenzimet e NATO-s

Që nga rikthimi i Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, Uashingtoni ka kërkuar të ridrejtojë burimet ushtarake, përfshirë drejt Indo-Paqësorit, ku synon të kundërshtojë rritjen e ndikimit të Kinës. Rishikimi i Pentagonit për dislokimet në Evropë pritet të përfundojë deri në dhjetor dhe rezultatet do t’i paraqiten sekretarit amerikan të Mbrojtjes, Pete Hegseth.

Disa ndryshime kanë nisur tashmë: në maj, Pentagoni urdhëroi tërheqjen e rreth 5,000 trupave nga Gjermania dhe anuloi dislokimin e planifikuar të një batalioni artilerie me rreze të gjatë veprimi. Whitaker tha se nuk dëshiron të parashikojë masat e ardhshme, pasi rishikimi ende nuk është përfunduar, por vlerësoi se nisma për një NATO me rol më të madh evropian po funksionon.

Ai përmendi Poloninë si shembull, duke iu referuar shpenzimeve të saj prej 4,7 për qind të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen bazë. Në samitin e NATO-s në Hagë, më 2025, aleatët ranë dakord që deri në vitin 2035 të synojnë shpenzime prej 3,5 për qind të PBB-së për mbrojtjen bazë dhe 1,5 për qind për fusha më të gjera të sigurisë dhe mbrojtjes.

Sipas Whitakerit, objektivi i përgjithshëm prej pesë për qind është pritshmëria e SHBA-së për aleatët. Ndërkohë, Bashkimi Evropian synon të forcojë kapacitetet ushtarake deri më 2030, në një kohë kur agjencitë evropiane të inteligjencës paralajmërojnë për mundësinë e një kërcënimi më të drejtpërdrejtë rus ndaj NATO-s në vitet e ardhshme.